Πέρα από τους αριθμούς: Το πραγματικό πρόσωπο και η δομή του ελληνικού εξαγωγικού μοντέλου

Ο τίτλος λέει 14,9%, η πραγματικότητα λέει 6,9%

Διάβασα χθες ότι οι ελληνικές εξαγωγές έκαναν άλμα 14,9% στο επτάμηνο του 2026 και έφτασαν τα 32,76 δισ. ευρώ. Πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις καλό θα ήταν πριν πανηγυρίσουμε να δούμε από πού ήρθε αυτό το 14,9%.

Τα πετρελαιοειδή και τα καύσιμα αυξήθηκαν 41%, κατά 2,86 δισ. ευρώ, δηλαδή είναι τα δύο τρίτα ολόκληρης της αύξησης.

Βγάζοντάς τα, οι εξαγωγές διαμορφώνονται σε 23,67 δισ. με άνοδο 6,9%, και χωρίς πετρελαιοειδή και πλοία σε 23,54 δισ. με 6,7%.

Το συνολικό εμπορικό έλλειμμα υποχώρησε 3,8%, αλλά χωρίς τα πετρελαιοειδή μειώθηκε 4,7%.

Τον Ιούλιο η εικόνα είναι ακόμα πιο καθαρή καθώς το συνολικό έλλειμμα διευρύνθηκε 3,2%, όμως οι εισαγωγές χωρίς πετρελαιοειδή μειώθηκαν 0,8% ενώ οι εξαγωγές χωρίς πετρελαιοειδή αυξήθηκαν 6,3%.

Ολόκληρη η επιδείνωση του μήνα ήρθε από την ενέργεια.

Η πραγματική οικονομία πήγε καλύτερα από ό,τι δείχνει ο τίτλος όμως το πιο ενδιαφέρον δεν είναι οι ρυθμοί ανάπτυξης αλλά το μείγμα.

Στο επτάμηνο, ορυκτά καύσιμα και λιπαντικά 9,83 δισ., τρόφιμα και ζωντανά ζώα 5,98 δισ., βιομηχανικά είδη ταξινομημένα κατά πρώτη ύλη 4,81 δισ., χημικά 4,03 δισ. και μηχανήματα με υλικό μεταφορών μόλις 3,12 δισ.

Το τελευταίο νούμερο είναι το πιο σημαντικό όλης της ανάρτησης καθώς η κατηγορία που μετράει την τεχνολογική ένταση μιας οικονομίας είναι το 9,5% των εξαγωγών μας.

Αυτό περιγράφει ένα συγκεκριμένο μοντέλο.

Αγοράζουμε πρώτη ύλη, τη μετασχηματίζουμε ελαφρά και την ξαναπουλάμε. Το διυλιστήριο είναι το παράδειγμα καθώς αγοράζεις αργό, διυλίζεις, πουλάς. Τα 9,8 δισ. τζίρου αντιστοιχούν σε πολύ μικρότερη εγχώρια αξία, γιατί το μεγαλύτερο μέρος έχει ήδη πληρωθεί ως εισαγωγή.

Το ίδιο ισχύει για αλουμίνιο, χαλκό, τσιμέντο. Πάνω από το 60% των εξαγωγών μας πουλιέται σε τιμή και όχι σε προστιθέμενη αξία.

Έγραψα πρόσφατα για την Ιρλανδία. Η διαφορά είναι ακριβώς εδώ καθώς και οι δύο χώρες εισάγουν και εξάγουν πολύ. Εκείνοι όμως εξάγουν πνευματική ιδιοκτησία με περιθώριο 40-60% και εμείς μετασχηματισμό με περιθώριο 5-10%.

“Ίδια μηχανική ισοζυγίου, αντίθετη δομή περιθωρίου.”

Τα καλά νέα είναι ότι μιλάμε για τον πέμπτο συνεχόμενο μήνα ανόδου, τέταρτος πάνω από 5 δισ. Ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές ανέβηκε στο 63,1% από 58,9%, και χωρίς πετρελαιοειδή στο 59,5% από 56,8%.

Η χώρα εξάγει σήμερα διπλάσιο ποσοστό του ΑΕΠ της σε σχέση με το 2009.

Αυτή είναι ουσιαστική δομική αλλαγή.

Τα κακά νέα είναι ότι εξακολουθούμε να εισάγουμε 52 δισ. έναντι 33 δισ. εξαγωγών, και ότι η ανάπτυξη του τζίρου δεν είναι το ίδιο με την ανάπτυξη της αξίας.

Χωρίς τα καύσιμα, πρώτη εξαγωγική μας κατηγορία είναι τα τρόφιμα, το ένα τέταρτο των πάντων.

Δουλεύοντας χρόνια στον κλάδο, το ερώτημα που έχει σημασία είναι πόσο από αυτά φεύγει χύμα και πόσο συσκευασμένο με ελληνικό brand. Η ίδια ντομάτα, το ίδιο λάδι, φεύγει με ένα ευρώ ή με τέσσερα ανάλογα με τη συσκευασία, το σήμα και τη σύμβαση διανομής.

Κατά την γνώμη μου είναι τα επόμενα δέκα δισεκατομμύρια και όχι στον όγκο.