Σούπερ μάρκετ: κάθε νέο ευρώ τζίρου κοστίζει δύο λεπτά περισσότερο

Χθες όλα τα οικονομικά sites έγραψαν το ίδιο πράγμα για τα σούπερ μάρκετ: τζίρος ρεκόρ, κέρδη στο 1,1%, και γι' αυτό φταίει το κόστος. Όλα σωστά, όμως θεωρώ ότι κανείς δεν έκανε μία απλή αφαίρεση.

Από το 2023 στο 2025 ο κλάδος πούλησε 1,455 δισ. ευρώ περισσότερα (χωρίς ΦΠΑ). Από αυτά, αφού πλήρωσε τους προμηθευτές, του έμειναν 397 εκατ. Την ίδια περίοδο όμως τα έξοδα λειτουργίας του (μισθοί, ενέργεια, ενοίκια, logistics) ανέβηκαν κατά 430 εκατ. Δηλαδή 397 μείον 430 ίσον μείον 33 εκατ. Με απλά λόγια, για κάθε επιπλέον ευρώ που έμπαινε στο ταμείο, έβγαιναν περίπου 1,02 €. Όσο περισσότερα πουλούσε, τόσο λιγότερα κέρδιζε.

Η εύκολη εξήγηση είναι «οι ανατιμήσεις», όμως τα νούμερα δεν τη στηρίζουν. Το 2023 οι τιμές ανέβηκαν σχεδόν 9% και ο όγκος έμεινε στάσιμος. Το 2025 η εικόνα αντιστράφηκε, καθώς η ανάπτυξη ήρθε κυρίως από όγκο (+4,2%) και ελάχιστα από τιμή (+1,7%). Περισσότερα κιβώτια περνούσαν από τις ίδιες αποθήκες, τα ίδια φορτηγά, τα ίδια καταστήματα. Αυτή θα μπορούσε να είναι η συνταγή για οικονομίες κλίμακας, όμως η χαμηλότερη αξία από τον όγκο δυστυχώς προκάλεσε την πτώση του καθαρού περιθωρίου από 1,43% σε 1,10%, και του καθαρού κέρδους από 179 σε 154 εκατ.

Αν κοιτάξουμε όλη την περίοδο από το 2020, το συμπέρασμα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον. Τα υψηλότερα κέρδη του κλάδου δεν ήρθαν στα χρόνια της ακρίβειας. Ήρθαν στην πανδημία, όταν ο καταναλωτής αγόραζε περισσότερο και όχι απαραίτητα ακριβότερα. Ο όγκος φέρνει κέρδος, αλλά η αύξηση τιμής φέρνει μόνο τζίρο.

Το πιο κρίσιμο όμως είναι ποιος καρπώνεται τις οικονομίες κλίμακας όταν αυτές υπάρχουν. Ο πρώτος της αγοράς έκανε περίπου το 36% των πωλήσεων του κλάδου και, κατά προσέγγιση, περίπου το 60% των καθαρών κερδών του. Σχεδόν ίδιος αριθμός καταστημάτων, 9% περισσότεροι πελάτες την ημέρα, περίπου 10% περισσότερος τζίρος ανά κατάστημα. Την ίδια ώρα, άλλος μεγάλος παίκτης με τζίρο 2 δισ. έγραψε ζημιές.

Άρα καταλήγουμε ότι οι οικονομίες κλίμακας δεν σώζουν τον κλάδο, αλλά ξεχωρίζουν τους νικητές. Γι' αυτό βλέπουμε κύμα εξαγορών και γι' αυτό η συζήτηση για «4 με 6 αλυσίδες» δεν είναι πλέον θεωρητική.

Για εμάς τους προμηθευτές, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Ο λιανέμπορος δεν ψάχνει πια μόνο καλύτερη τιμή αγοράς, αλλά προϊόντα που αυξάνουν τον όγκο ανά τετραγωνικό και ανά παράδοση, χωρίς να ανεβάζουν το κόστος λειτουργίας.

Εδώ είναι το κλειδί της επιτυχίας, και όποιος προμηθευτής το καταλάβει θα βρει ανοιχτές πόρτες.